Wódka

wódka

Wódka produkowana jest z zacieru lub nastawu zbożowego lub ziemniaczanego. W zależności od konkretnego gatunku wódki poddawana jest ona kilkukrotnej destylacji oraz filtracji.

1. Produkcja wódki

Proces produkcyjny powstania wódki można podzielić na następujące etapy:

  • Przygotowanie zacieru / nastawu. W przypadku zacierów proces przypomina powstawanie zacierów słodowych do produkcji piwa i składa się z kilku etapów. Przygotowanie nastawu często polega na rozgniataniu na miazgę, rozdrabnianiu lub szatkowaniu owoców.
  • Fermentacja zacieru lub nastawu – dodawana jest woda oraz odpowiednie drożdże, a cały proces przeprowadzany jest w odpowiedniej temperaturze. Produktem tego etapu jest ferment o zawartości alkoholu około 8%.
  • Filtracja oraz klarowanie fermentu z obumarłych drożdży oraz innych niepożądanych substancji.
  • Destylacja fermentu – w zależności od zastosowanego urządzenia oraz wymaganego produktu końcowego ferment destylowany jest jeden lub kilka razy. Produktem tego etapu jest destylat (spirytus surowy) o zawartości alkoholu 85-90%.
  • Rektyfikacja destylatu – ma na celu usunięcie niepożądanych składników i substancji z destylatu nadających produktowi końcowemu nieodpowiedni smak. Jest to nic innego, jak destylacja kaskadowa – wielokrotna destylacja w jednym przebiegu. W jej wyniku w pierwszej kolejności zostaje oddzielony przedgon (frakcja bardziej lotnych substancji od alkoholu etylowego), następnie główny składnik – alkohol etylowy i pogon (frakcja cięższa, mniej lotna od alkoholu etylowego – inaczej zwana fuzlami). Produktem tego procesu jest spirytus rektyfikowany o zawartości alkoholu 96%.
  • Mieszanie spirytusu z wodą do odpowiedniego poziomu alkoholu.
  • Filtracja i klarowanie gotowego produktu (płyty celulozowe, węgiel aktywny).
  • Butelkowanie.

Przy produkcji wódek gatunkowych lub smakowych po procesie rektyfikacji następuje najczęściej proces maceracji tzw. nalewów. Polega to na zalewaniu spirytusem rektyfikowanym owoców, ziół, przypraw itp. (składników aromatycznych) i pozostawianie na określony czas w celu przejścia smaków. Leżakowanie może trwać od kilku tygodni do kilku miesięcy. Do wódek gatunkowych i smakowych zaliczamy m.in. żubrówkę (aromatyzowana źdźbłem trawy – turówki wonnej), żołądkową gorzką (aromatyzowana ziołami i korzeniami przypraw), starka (aromaty przechodzą do niej z dębowych beczek, w których leżakuje bardzo długi okres czasu), nalewki (aromatyzowane konkretnymi owocami) itd.

2. Rodzaje wódek i innych alkoholi mocnych

Wódki czyste dzielimy na:

  • zwykłe – spirytus rozcieńczony wodą,
  • wyborowe – dwukrotna destylacja,
  • luksusowe – wielokrotna destylacja,
  • premium, super premium – wielokrotna destylacja i filtracja.

3. Ciekawostki dotyczące alkoholi mocnych oraz wódek

  • wódkę podaje się zmrożoną, z wyjątkiem wódek klasy premium i super premium. Te podajemy w temperaturze pokojowej,
  • leżakowanie alkoholi mocnych (starzenie) ma na celu  przejście aromatów oraz złagodzenie smaku alkoholu etylowego – zamiast czekać kilka tygodni, miesięcy czy lat na pożądany efekt alkohole często poddawane są działaniu ultradźwięków, które w ekspresowym tempie odpowiednio „postarzą” nam dany trunek,
  • każdy Polak powinien kojarzyć datę 1410 r. przynajmniej z dwóch powodów – po pierwsze wówczas nastąpiło słynne zwycięstwo nad krzyżakami pod Grunwaldem, po drugie jest to od dawna znana receptura przepisu na wódkę: 1 kg cukru + 4 l wody + 10 g drożdży.